جیوه (II) کلرید

جیوه (II) کلرید(Mercury(II) chloride) یک ترکیب معدنی با فرمول مولکولی HgCl₂ است که از نظر ساختاری به‌صورت یک شبکه یونی خطی عمل نمی‌کند بلکه ویژگی‌های کووالانسی-یونی ...

جیوه (II) کلرید(Mercury(II) chloride) یک ترکیب معدنی با فرمول مولکولی HgCl₂ است که از نظر ساختاری به‌صورت یک شبکه یونی خطی عمل نمی‌کند بلکه ویژگی‌های کووالانسی-یونی مخلوط از خود نشان می‌دهد. در فاز جامد، هر اتم جیوه با دو اتم کلر پیوند خطی برقرار می‌کند و برهم‌کنش‌های ضعیف‌تر بین مولکول‌ها موجب تشکیل شبکه کریستالی پایدار می‌شود. این ترکیب در دمای اتاق جامدی سفید یا بی‌رنگ با ساختار بلوری تتراگونال است.

از نظر خواص شیمیایی، HgCl₂ یک لوییس اسید قوی محسوب می‌شود که قابلیت کمپلکس‌سازی با لیگاندهای نیتروژنی و سولفوری (مانند آمونیاک، تیول‌ها و تیواوره) را دارد و به همین دلیل در شیمی کئوردیناسیون و واکنش‌های سنتز ترکیبات مرکوری آلی و معدنی اهمیت بالایی دارد.

در کاربردها، جیوه (II) کلرید به‌عنوان کاتالیست در کلرزنی آلیفاتیک‌ها، سنتز استیلنیک‌ها، و واکنش‌های استری‌سازی استفاده می‌شود. همچنین در استخراج طلا و نقره، به دلیل تشکیل کمپلکس‌های پایدار، در مقیاس محدود به‌کار می‌رود. هرچند به دلیل سمیت شدید (neurotoxic و nephrotoxic) و اثرات زیست‌محیطی ماندگار، استفاده صنعتی آن به‌شدت محدود شده و اغلب در شرایط کنترل‌شده آزمایشگاهی یا فرآیندهای تخصصی قابل استفاده است.